home

More: Other

WhatsApp Facebook
Nando Harmsen

Forget full-frame as the holy grail

Monday 10 August 2026, 15:30 by | 3,794 views | 20 comments

This article was translated from Dutch with the help of AI. Read the original.

The full-frame format still seems like the holy grail to many people. Only when they have a full-frame camera in their hands has the goal been achieved. But what was the goal really? A camera? Or taking beautiful photos? Recently, I wrote an article about using a Micro Four-Thirds camera for landscape photography. The 2x crop sensor requires a shorter focal length, which naturally gives you greater depth of field.

Nando lofoten 2026 olympus 19

Small and compact, thanks to the smaller sensor. The advantage? The shorter focal lengths needed mean that the depth of field is naturally greater.
I received a surprised question in response. 'But isn't full-frame the best for photographing landscapes?' This proves that there is still a myth that full-frame is the best, and perhaps even the only good choice. This is complete nonsense. Full-frame is nothing more than a sensor size, one of many. It used to be called 35mm small format. I think the name says enough: small format, a small negative, perfect for the hobbyist. There is nothing magical about 35mm small format, which is now called full-frame. It is a sensor measuring 24x36mm. You can go smaller, or larger. Whichever you choose, they can all produce a good-quality photo. Of course, there are the stories about light loss, depth of field, noise, dynamic range and more things like that. Much of it is just theoretical waffle that does not produce a better or worse photo.

Nando EF800L handheld

Full-frame requires large lenses, especially when you use long focal lengths.
The size of the sensor mainly affects the focal length needed for a particular angle of view in practice. That in turn affects the depth of field. It is true that a smaller sensor cannot achieve as shallow a depth of field. But are you looking for that? Or would you rather have a greater depth of field? It is indeed true that with a smaller sensor, the pixels have to be closer together at a given resolution. This can produce more noise at high ISO settings. But how often do you need those high ISO settings? Using a camera with a smaller sensor, whether that is Micro Four-Thirds or APS-C, does not make you a worse photographer. Your photos are not lower in quality either. A full-frame camera will not produce better photos.

Nando nikon FE85GMII

If you want a shallow depth of field, full-frame or even medium format is the right choice. But be careful not to make your depth of field too shallow.
There is one caveat. Do you like an extremely shallow depth of field? Then you will run into limits with a small sensor. In that case, choose full-frame, or better still, medium format. Do you often photograph in difficult lighting conditions that require high ISO settings? Then full-frame or medium format may give you an advantage. Or you can learn to photograph with flash if the subject allows it. Do you want a long focal length because your subject is always far away? Consider a camera with a Micro Four-Thirds or APS-C-sized sensor. You get the advantage of the extra magnification, which makes your focal length appear longer. Do you often use an extremely large depth of field, such as for landscapes? Then take advantage of the greater depth of field that results from having to use shorter focal lengths with a smaller sensor.

Nando fullframe small lenses

A compact full-frame camera offers little saving. The lenses remain large and heavy, even when using compact lenses.
Are you looking for a lighter camera because the other one has become so large and heavy? Choose the camera with the smaller sensor. In that case, your lenses can also remain compact. The story that full-frame is the only good choice, and that all cameras with smaller sensors are bad, is nothing more than nonsense. So do not let this story influence you and just go out and take photos.

Share: WhatsApp Facebook
Nando Harmsen

About the author

Nando Harmsen has been photographing for more than 40 years. He specialises in wedding photography and landscape photography. Nando also gives talks, workshops, masterclasses and photo trips, and regularly reviews new and interesting equipment.

You might also like

Show every article in Other
home

20 comments

  1. Liesbeth Van Asselt
    Liesbeth Van Asselt wrote on Tuesday 11 August 2026 at 11:12  | reply

    Een camera met een kleine sensor werkt buiten en bij voldoende licht inderdaad prima. Binnen is het helaas vaak wel een ander verhaal.

    Een paar jaar geleden nam ik een groepje cursisten mee om te fotograferen in een fabriek. Weinig licht, korte sluitertijd omdat er mensen aan het werk waren (beweging). Flitsen was niet overal mogelijk. Diafragma stond al wijd open, dus ging de iso omhoog. Voor degene die die middag fotografeerde met een kleine sensor was de enorme hoeveelheid ruis op haar foto’s (en het achteraf zien hoeveel minder dat was op de met fullframe gemaakte foto’s), reden om over te stappen naar een fullframecamera.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  2. Hans
    Hans wrote on Tuesday 11 August 2026 at 11:58  | reply

    Helemaal gelijk Nando en Liesbeth heeft ook een goed punt. Zelf gebruik ik een canon R6lll en daarnaast een R7 voor extra tele, maar voor kinder-portret gebruik ik vaak een 24-70mm 2.8 op R7, heerlijk om mee te werken, de groothoek niet nodig maar net even wat meer tele en wat dacht je van de rf 85mm macro 2.0 op de R7, probeer maar eens uit , net als de 70-200mm 2.8 . Ok, lichtsterke lenzen in combinatie met full frame is toch wel het summum , toch veel meer speelruimte in scherptediepte. En Liesbeth, ik ben blij dat sigma nu een paar leuke lensjes gemaakt heeft voor mijn R7 : de 10-18mm en de 18-50mm , beide 2.8, licht scherp en de zoomrichting is nu gelijk aan canon, die gaan nu overal mee naar toe.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  3. Paulus van Aken
    Paulus van Aken wrote on Tuesday 11 August 2026 at 12:04  | reply

    Heb al sinds 2007 een aps-c camera, eerst een D80, toen een D7000 en nu een D500.
    En nooit iets gemist, tenzij ik (heel)weinig scherpte diepte wilde hebben.
    En de reactie van Liesbeth eerder vind ik niet echt realistisch, de ruis bij iso 1600 is zelfs met die D80 nog best te behappen, en de latere modellen doen het nog weer beter. Ik eet niet hoe het met die spiegelloze dingen van nu is, maar met de 500 is 6400 zelfs prima.
    Het kleine formaat heeft meer voor als nadelen, iedere lens lijkt 1,5 maal zo lang, dus lange telelenzen hoeven niet zo lang te zijn. Aan de groothoek kant is misschien iets te vinden, maar de Sigma 8-12 doet echt wel heel erg groothoek ( komt overeen met 12 mm, er zijn kortere, maar niet veel, en , voor zover mij bekend, geen zooms)

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  4. Liesbeth Verkade
    Liesbeth Verkade wrote on Tuesday 11 August 2026 at 12:53  | reply

    Dag Paul, ik heb dezelfde ervaring. I had heel lang een 500D.
    Die heb ik 4 jaar geleden vervangen door een 90D en nu heb ik nog minder last van ruis als ik de ISO flink omhoog zet. 6400 gaat eigenlijk altijd prima en hoger aak ook nog maar dat hangt ook een beetje af van de rest van de instellingen. Ik ben nog steeds superblijk met mijn ASP-C camera!!

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  5. guest wrote on Tuesday 11 August 2026 at 12:21  | reply

    De Nikon 7 II is een compacte camera. Ik gebruik hem als fullframe en als APS-C camera (22 mp).

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  6. Matt
    Matt wrote on Tuesday 11 August 2026 at 13:03  | reply

    Ik ga nog een stapje verder: de nieuwe Sony RX10 V met zijn 20 MP 1" sensor en F2.4-4.0 24-600mm equiv. Zeiss lens is voor 95% vd gevallen meer dan zat.

    Dezelfde accurate en snelle AF en beeldprocessor als in de laatste generatie Sony alpha mirrorless. Alleen voor de uitzonderlijke situaties waarbij je een heel dunne scherpdiepte of een hele hoge ISO nodig hebt schiet deze alleskunner tekort.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  7. Donald Willemsen
    Donald Willemsen wrote on Tuesday 11 August 2026 at 13:15  | reply

    Zolang ik digitaal fotografeer, werk ik met een APS-C camera. Deze keuze was vooral gebaseerd op het kostenplaatje.
    Ik ben er ook fototechnisch voordeel in gaan zien. Vooral bij landschap en wildlife vind ik mijn huidige R7 een ideale camera.
    Nadeel vind ik wel dat men steeds meer pixels op een cropsensor probeert te proppen. Hierdoor komen de pixels veel dichter op elkaar te zitten, waardoor pixels elkaar kunnen beïnvloeden. Daarnaast zijn de pixels kleiner en kunnen dus minder licht ontvangen. Hogere ISO waarden kan meer ruis opleveren.
    Met mijn R7 kan ik zonder veel problemen naar ISO 6400 gaan zonder hinderlijke ruis. Moest er toch veel ruis zijn, dan is de ruisverwijdering software tegenwoordig zo goed dat je voor ruis geen schrik moet hebben.
    Voor mensen met een kleine portemonnee is er de keuze om voor lenzen te kiezen die voor een cropcamera ontwikkeld zijn. Die hebben natuurlijk niet de kwaliteit van de L lenzen, het topsegment van Canon. Ze zijn wel een stuk lichter in gewicht.
    Ik hoef niet zo nodig een full frame. Ik ben dik tevreden met mijn R7

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  8. Peter de Wit
    Peter de Wit wrote on Tuesday 11 August 2026 at 13:22  | reply

    Ik denk dat je met een fullframe als fotograaf meer keuze hebt vwb scherpte-diepte en minder last van ruis. In algemene zin zou ik de vraag dus met JA beantwoorden.
    Maar een full-frame heeft ook nadelen: gewicht en kosten. De objectieven zijn - zeker vwb de systeem-camera's - flink kwa omvang gegroeid. Daarom is de vraag of jouw soort fotografie wel een full-frame nodig maakt.
    Een full-frame DSLR met oudere fixed-focus objecten is nog redelijk compact. En er is voor mensen met een dikke portemonne natuurlijk de Leica M serie.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  9. Boulanger
    Boulanger wrote on Tuesday 11 August 2026 at 13:32  | reply

    Ik denk dat dit artikel een beetje doorslaat naar de andere kant.

    Niemand beweert dat je alleen met een full frame camera mooie foto's kunt maken. Uiteindelijk maakt de fotograaf de foto. Maar de technische voordelen van full frame afdoen als "theoretisch geneuzel" is minstens zo misleidend.

    Ik heb jarenlang met Four Thirds en later Micro Four Thirds gefotografeerd en ben uiteindelijk overgestapt naar full frame. Dat was voor mij geen hype, maar een enorme stap vooruit in beeldkwaliteit en flexibiliteit.

    Een paar punten die ik mis in dit verhaal:

    Micro Four Thirds heeft een 4:3 beeldverhouding. Dat is merkbaar vierkanter dan het 3:2-formaat van full frame. Voor landschappen vind ik 3:2 veel prettiger omdat het van nature een bredere compositie geeft. Bij 4:3 crop ik regelmatig boven- en onderkant weg om dezelfde uitstraling te krijgen.

    De kleinere sensor betekent bij gelijke resolutie kleinere pixels. Daardoor vangt iedere pixel minder licht. Dat zie je in de praktijk terug in meer ruis, minder dynamisch bereik en minder speelruimte bij hoge ISO. Dat is geen theorie; zeker bij zonsopkomst, zonsondergang of bosfotografie heb ik dat verschil vaak genoeg ervaren.

    Het bekende verhaal dat een 200mm f/2.8 "een 400mm f/2.8 wordt" is simpelweg onjuist. Het blijft een 200mm f/2.8 met de beeldhoek van een 400mm op full frame. Qua scherptediepte gedraagt hij zich ongeveer als een 400mm f/5.6. Dat kan een voordeel zijn als je juist veel scherptediepte wilt, maar het betekent ook dat je nooit dezelfde achtergrondonscherpte kunt bereiken als met een echte full frame 400mm f/2.8.

    Dat is precies het punt: een full frame fotograaf kan altijd diafragmeren naar f/5.6 als meer scherptediepte gewenst is. Andersom kan een Micro Four Thirds fotograaf niet ineens de geringe scherptediepte van full frame creëren. Full frame biedt dus simpelweg meer creatieve speelruimte.

    Ook het argument over grote en zware objectieven is genuanceerder dan het artikel doet voorkomen. Vergelijk je systemen eerlijk, dan moet je equivalente objectieven vergelijken. Een 12-40mm f/2.8 op Micro Four Thirds levert ongeveer dezelfde beeldhoek en scherptediepte als een 24-80mm f/5.6 op full frame. In de praktijk kom je dan eerder uit bij een compacte 24-70mm f/4. Het verschil in formaat en gewicht is dan veel kleiner dan vaak wordt voorgesteld.

    Daarnaast beschikken veel moderne full frame camera's over 45 tot 60 megapixel. Daardoor kun je fors croppen en houd je nog steeds een hoge resolutie over. Dat geeft extra flexibiliteit die je bij Micro Four Thirds vaak minder hebt.

    Micro Four Thirds is absoluut een uitstekend systeem. Het is compact, relatief licht en ideaal wanneer gewicht of extra scherptediepte belangrijk zijn. Maar doen alsof full frame nauwelijks voordelen heeft, is net zo'n mythe als beweren dat alleen full frame goede foto's kan maken.

    Het juiste systeem hangt af van wat je fotografeert. Voor mij was de overstap naar full frame achteraf één van de grootste kwaliteitsverbeteringen die ik in jaren heb gemaakt. Dat verschil zag ik niet alleen op papier, maar vooral terug in mijn foto's.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  10. Donald Willemsen
    Donald Willemsen wrote on Tuesday 11 August 2026 at 14:46  | reply

    @Boulanger, ik denk dat Nando het artikel juist prikkelend heeft geschreven om de discussie uit te lokken en om heilige huisjes omver te werpen. Gezien de reacties is hij daarin geslaagd. 😀

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  11. Paulus van Aken
    Paulus van Aken wrote on Tuesday 11 August 2026 at 18:36  | reply

    Allemaal goed en wel, maar als je camera op ff 45 of nog meer pixels heeft, is het hele voordeel voor de ruis dus door het putje, want je pixels zijn dan net zo klein of zelfs kleiner, dan bij aps-c
    Zelf ooit begonnen met film(1962) ben ik al heel blij dat ik op mn aps-c camera zonder problemen iso 6400 kan gebruiken , waar dat met film absoluut niet ging. Kleurenfilm van 400 of 800 was echt uitzonderlijk en ook bijzonder beroerd. Zwart-wir ging nog wel tot 3200, maar vraag niet hoe het zat met de korrel! Griesmeel werd het wel genoemd, vind het eerder couscous.....

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  12. Peter Keltjens
    Peter Keltjens wrote on Tuesday 11 August 2026 at 13:40  | reply

    Het klopt allemaal, zeker de ruis bij weinig licht bij een ASP-C. Maar ik doe vooral landschap en straatfotografie. Bewust al 10 jaar geleden voor een Pentax gekozen. Nu alweer een aantal jaren een K3. Laag gewicht ondanks weather sealing en ingebouwde stabilisatie. Daardoor lenzen met een laag gewicht. Totaal bijna altijd nog geen 1,25 kg. Ik mis in dit verhaal het belang van de lens. Goede en lichte lenzen op een ASP-C en uit de hand fotograferen is altijd een lust.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  13. Maarten Karnekamp
    Maarten Karnekamp wrote on Tuesday 11 August 2026 at 17:14  | reply

    Sinds kort naast Canon R ook een OM-system om-1 mark II met 12-40mm en 150-600 mm (voor deze laatste set heb ik mijn Canon 5D mark III met lenzen ingeruild). Ik wilde naast de Canon R een kleinere/lichtere camera zonder bijzonder af te dingen op kwaliteit. En dat werkt prima!

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  14. Hans Lauffer
    Hans Lauffer wrote on Wednesday 12 August 2026 at 14:22  | reply

    Ieder formaat heeft zijn eigen voor en nadelen. Camerafabrikanten moeten echter blijven verkopen en zullen ons blijven overtuigen dat full frame en systeemcamera's "beter" zijn. In mijn ogen is niets minder waar. Kijk kritisch naar jezelf waarvoor je de camera gebruikt en stem daar de keuze op af. Dat doe je toch ook met je glas. Zelf hou ik het nog wel een tijdje uit met mijn (crop) D500.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  15. Raphaël
    Raphaël wrote on Wednesday 12 August 2026 at 22:29  | reply

    Klein, licht en handzaam zijn voor mij de basicriteria. Meteen daarna komen de sensor en de lenzen.
    Inmiddels fotografeer ik al een paar jaar met een Lumix G9 Mark II body en de Leica 10-25mm F1.7 zoomlens als de basissetup.

    In full frame zou die setup dermate groot en zwaar zijn dat het onprettig is om altijd mee te moeten sjouwen.
    Ik heb trouwens ook een full frame Lumix S5D met verschillende lenzen, maar die wordt nauwelijks gebruikt.
    Dat is ook veelzeggend.

    My five cents:
    De allerbeste fotocamera is het toestel dat je bij je hebt als je 't nodig hebt.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  16. Boulanger
    Boulanger wrote on Thursday 13 August 2026 at 10:06  | reply

    Reactie op Raphaël.

    Je noemt "klein, licht en handzaam" als belangrijkste criteria. Juist daarom heb ik je combinatie eens naast een moderne full-frame set gelegd.

    Lumix G9 II + Leica 10-25mm f/1.7

    Totaalgewicht: 1.348 gram
    Body: 134,3 × 102,3 × 90,1 mm
    Lens: 128 mm lang, 88 mm diameter

    Sony A7 V + Sony 20-70mm f/4 G

    Totaalgewicht: 1.098 gram
    Body: 130,3 × 96,4 × 82,4 mm
    Lens: 99 mm lang, 78,7 mm diameter

    De full-frame combinatie is dus niet alleen 250 gram lichter, maar ook compacter. De body is kleiner in alle afmetingen en de lens is bijna 3 cm korter en duidelijk slanker. Daarbij krijg je ook nog eens een 20-70 mm bereik in plaats van 20-50 mm equivalent, dus meer flexibiliteit zonder extra gewicht.

    Daarnaast biedt full frame nog een aantal voordelen die je niet terugziet in alleen de afmetingen: een groter dynamisch bereik, betere prestaties bij weinig licht, meer resolutie (33 MP tegenover 25,2 MP) en een veel geavanceerder autofocussysteem. En hoewel de Leica een f/1.7-objectief is, komt de scherptediepte door de 2x cropfactor ongeveer overeen met f/3.4 à f/3.5 op full frame. Het verschil met een f/4-zoom is in de praktijk dus veel kleiner dan de specificaties doen vermoeden.

    Begrijp me niet verkeerd: de G9 II is een uitstekende camera en als Micro Four Thirds voor jouw fotografie de beste keuze is, dan is dat natuurlijk helemaal prima.
    Maar de stelling dat een vergelijkbare full-frame set per definitie groter, zwaarder en daardoor minder handzaam is, vind ik anno 2026 niet meer houdbaar.
    De techniek heeft de afgelopen jaren enorme stappen gezet en juist de nieuwste full-frame combinaties laten zien dat compact en full frame tegenwoordig heel goed samen kunnen gaan.

    Sterker nog: als compactheid echt de hoogste prioriteit heeft, dan is er ook nog de Sony FE 24-50mm f/2.8 G. Die maakt de set nóg kleiner en lichter, terwijl je dankzij de full-frame sensor bovendien een kleinere scherptediepte kunt realiseren dan met de Leica 10-25mm f/1.7 op Micro Four Thirds.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  17. Zeddammer
    Profile Zeddammer wrote on Tuesday 18 August 2026 at 22:31  | reply

    Reactie op Boulanger:
    Dank voor de ingebrachte argumenten.
    Maar met het vergelijken van de PanaLeica10-25mm F/1.7 lens met de Sony 20-70mm f/4 G of met de Sony FE 24-50mm f/2.8 G sla je de plank toch wel een beetje mis. Van de 10-25mm F/1.7 bestaat simpelweg geen equivalent in full frame. En ik verwacht niet dat-ie binnen afzienbare tijd op de markt komt; een full frame versie van die lens zal veel te groot, zwaar en kostbaar zijn.

    De G9 II body met de 10-25mm F1.7 lens is mijn favoriete combo. Maar dat betekent niet dat ik 'm overal mee naar toe neem.

    Begin september stap ik op de fiets om de Mont Ventoux te beklimmen en dan door te rijden naar Santiago de Compostella in Noordwest Spanje. Op die reis neem ik een volledige camera-uitrusting mee: Een Panasonic Lumix GM5 body (211 gram) met de volgende Lumix objectieven: 12-32mm (70 gram), 20mm (87 gram) en 35-100mm (135 gram). En een flitser (26 gram).
    Het totaalgewicht van deze uitrusting bedraagt 529 gram.

    Dat is de minder dan de helft van de lichtste combo, de Sony A7 V + Sony 20-70mm f/4 G.

    Ik denk dat het fototasje nog ruimte biedt voor m'n Laowa 6mm f/2.0 Zero-D MFT supergroothoek van 188 gram... 🙂

    Het gewicht van de set komt daarmee op 717 gram.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  18. Boulanger
    Profile Boulanger wrote on Wednesday 19 August 2026 at 13:39  | reply

    Reactie op Raphaël:

    Dank voor je reactie. Maar volgens mij zit er een fundamentele denkfout in je redenering, met name in deze zin:

    “Van de 10-25mm F/1.7 bestaat simpelweg geen equivalent in full frame.”

    Dat is namelijk precies wat je wél kunt maken als je naar de daadwerkelijke eigenschappen van de combinatie kijkt en niet alleen naar het getal dat op het objectief staat.

    Jouw Leica 10-25mm f/1.7 zit op Micro Four Thirds achter een 2x cropfactor. Daardoor is de beeldhoek equivalent aan ongeveer 20-50mm op full frame.

    Maar ook de scherptediepte moet je omrekenen. f/1.7 op MFT komt bij vergelijkbare beeldhoek en framing qua scherptediepte ongeveer overeen met f/3.4 op full frame.

    Dus:

    Leica 10-25mm f/1.7 MFT ≈ 20-50mm f/3.4 full frame.

    En daarmee bestaat er dus wel degelijk een full-frame equivalent.

    Sterker nog: de Sony FE 24-50mm f/2.8 G is juist een heel interessante vergelijking.

    Leica 10-25mm f/1.7

    20-50mm full-frame-equivalent
    ongeveer f/3.4 full-frame-equivalent qua scherptediepte
    128 mm lang
    87,6 mm diameter
    690 gram

    Sony FE 24-50mm f/2.8 G

    24-50mm full frame
    f/2.8
    92,3 mm lang
    74,8 mm diameter
    440 gram

    De Sony heeft dus vrijwel hetzelfde praktische bereik, met 24-50mm tegenover het 20-50mm-equivalent van de Leica, maar is 250 gram lichter, bijna 36 mm korter en bijna 13 mm smaller.

    En qua scherptediepte gaat de Sony zelfs verder: f/2.8 op full frame geeft een kleinere scherptediepte dan f/1.7 op MFT.

    Dus wanneer je de daadwerkelijk geleverde beeldhoek, scherptediepte, afmetingen en gewicht vergelijkt, wordt het heel moeilijk om vol te houden dat er geen full-frame alternatief voor jouw Leica bestaat.

    Sterker nog, op deze punten komt de Sony er behoorlijk goed vanaf.

    En dan je GM5.

    Daar vind ik dat de vergelijking helemaal ontspoort.

    We hadden het oorspronkelijk over de Lumix G9 II. Dat is een moderne high-end MFT-camera. Vervolgens kom je ineens met een Lumix GM5 uit 2015, een camera die qua ontwerpfilosofie, technische ontwikkeling en mogelijkheden uit een totaal andere categorie komt.

    Dat de GM5 slechts 211 gram weegt is natuurlijk fantastisch. Maar een GM5 is qua technische mogelijkheden, autofocus, snelheid, stabilisatie en algehele cameraperformance simpelweg geen serieuze vergelijking met een G9 II, laat staan met een moderne Sony A7 V.

    Je 529 gram voor de GM5-set is dus absoluut indrukwekkend, maar je bewijst daarmee alleen dat je met een ultracompacte MFT-body uit 2015 en kleine objectieven een extreem lichte reisuitrusting kunt bouwen.

    Dat bestrijd ik helemaal niet.

    Maar het is geen antwoord op de vergelijking die we oorspronkelijk maakten.

    Mijn oorspronkelijke stelling was namelijk niet dat je met MFT geen lichtere set kunt bouwen.

    Mijn stelling was:

    Full frame is anno 2026 niet per definitie groter en zwaarder dan MFT.

    En juist dát blijft overeind.

    Je hoeft daarvoor zelfs geen A7 V met een grote professionele zoom te pakken. Een Sony A7C weegt bijvoorbeeld 509 gram en een A7C II 514 gram. Dat is zelfs ruim 140 gram minder dan de G9 II.

    Dus zodra we moderne camera's gaan vergelijken, wordt het argument “full frame = automatisch groter en zwaarder” simpelweg onhoudbaar.

    Als we eerlijk willen vergelijken, moeten we óf moderne camera's uit dezelfde klasse naast elkaar zetten, óf complete systemen met vergelijkbare fotografische mogelijkheden vergelijken.

    Een GM5 uit 2015 met drie kleine objectieven tegenover een A7 V met één zoom is geen van beide.

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  19. Zeddammer
    Profile Zeddammer wrote on Wednesday 19 August 2026 at 21:06  | reply

    Beste Boulanger,

    Het woord "scherptediepte" heb ikzelf tot dusverre in deze discussie nog geen enkele keer gebruikt. En met een reden: voor mij is het geen belangrijke factor. Dus dat het F-getal van een lens verandert als je het gaat omrekenen met de factor "full-frame-equivalent qua scherptediepte", daar kan ik niks mee.

    De lens heeft gewoon een constante lichtsterke van F/1.7. En als ik minder scherptediepte wil dan gebruik ik wel een langere lens, bijvoorbeeld - om het niet al te extreem te maken - m'n Sigma 50mm F1.4 Art lens in combinatie met de Metabones Canon EF naar MFT adapter.

    Of dezelfde adapter met een focal reducer, waardoor een full frame beeld wordt verkleind om op een MFT-sensor te passen. In dat proces neemt de lichtsterkte toe met 1 stop.

    Voor wat betreft de vergelijking: daar heb ik bewust de uitersten opgezocht. Een vergelijking van een heel lichte maar wel complete set, dus body inclusief lenzen, uit 2016 is prima te maken met een recente kleine full frame camerabody met dito lens.

    Die GM5 lijkt misschien wel op een speelgoedcamera, maar is dat allerminst. Het is niet voor niets dat de laatste tijd 8 tot 10 jaar oude GM5-bodies voor absurd hoge bedragen via websites als Marktplaats.nl worden aangeboden. En nog snel verkocht worden ook.

    De reden? Fotografie gaat niet alleen over (de laatste stand van de) techniek, maar ook over zaken als beleving, emotie en zelfs de hang naar vroeger. Zie bijvoorbeeld https://m.youtube.com/watch?v=0zNF1aXdxYM

    This comment was written in another language and has not been translated yet.
  20. Boulanger
    Profile Boulanger wrote on Thursday 20 August 2026 at 00:34  | reply

    Beste Zeddammer,

    Fair genoeg dat scherptediepte voor jou geen criterium is. Dan laat ik die discussie hier rusten.

    Maar dan blijft er wel iets interessants over in je eigen reactie. Je noemt de Metabones met focal reducer, "waardoor de lichtsterkte met 1 stop toeneemt."

    Dat klopt precies. En het is ook precies waarom equivalentie geen theoretisch geneuzel is.

    Een focal reducer bestaat namelijk alleen omdat een kleinere sensor beeldhoek én licht kost. Het glas perst de volledige full-frame beeldcirkel op het kleinere MFT-oppervlak. Je wint een stop, niet uit het niets, maar omdat je alsnog het licht opvangt dat een full-frame sensor van nature al binnenkrijgt. Je Sigma 50mm f/1.4 wordt daarmee ongeveer 35mm f/1.0, wat qua beeldhoek en scherptediepte neerkomt op 70mm f/2.0 op full frame.

    Dat is geen weerlegging van equivalentie. Dat is equivalentie, in glas gegoten.

    En dat is ook precies waarom ik niet zomaar aan het rekenen sloeg. Het f-getal beschrijft de lichtsterkte per oppervlakte-eenheid, en die is inderdaad constant. Maar de hoeveelheid licht die de volledige sensor verzamelt is wél afhankelijk van het sensoroppervlak, en dat heeft gevolgen voor de signaal-ruisverhouding en de prestaties bij weinig licht. Bij dezelfde beeldhoek komt jouw f/1.7 op MFT qua totale lichtopvang ongeveer overeen met f/3.4 op full frame, wat je eerlijk gezegd ook gewoon terugziet in de meetgegevens van beide sensoren.

    En dan het punt waar het mij oorspronkelijk om ging: je noemt "klein, licht en handzaam" als je basiscriteria. Maar zodra je meer wilt dan de kit kan leveren, is je oplossing een Sigma 50mm f/1.4 Art van 815 gram plus een Metabones-adapter van zo'n 150 gram. Dan zit je op bijna een kilo aan glas en adapter, op een systeem dat je juist om de compactheid gekozen hebt. Een moderne full-frame 50mm f/1.4 levert die scherptediepte gewoon native, zonder adapter.

    Dat is geen verwijt. Het is alleen wel het punt: bij MFT is het compactheidsvoordeel het grootst bij gematigde lichtsterkte, en het wordt kleiner naarmate je meer lichtsterkte en een kleinere scherptediepte verlangt. Bij full frame ligt die verhouding anders.

    Daarom vind ik "full frame is per definitie groter en zwaarder" anno 2026 onhoudbaar. Een A7C II weegt bijvoorbeeld 514 gram tegenover 658 gram voor de G9 II.

    Wat je GM5-verhaal betreft: daar ga ik niet tegenin. Een camera die je meeneemt naar de Ventoux en Santiago verslaat elke camera die thuisblijft.

    Mijn punt was ook nooit dat jij de verkeerde keuze maakt. Mijn punt was dat de technische argumenten die vaak vóór MFT worden aangevoerd bij nadere beschouwing minder sterk zijn dan ze klinken.

    Veel plezier op de fiets!

    This comment was written in another language and has not been translated yet.

Have your say

Please note: Articles older than a week can only be commented on by signed-in visitors.
Would you still like to comment? sign in or create a free account.
Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; everything to do with photography!

Would you like to take better photos and keep up with what is happening in photography? Photofacts publishes articles that teach you something about photography — from a product announcement to a practical shooting tip or a look at a website. Photofacts covers photography every day and is a hobby project of Elja Trum's that got out of hand. The articles are written by a team of volunteer authors. If you would enjoy writing one or more articles for Photofacts, do get in touch.More about Photofacts

Photofacts is made possible in part by


We use cookies to make Photofacts work properly. Read our cookie policy. got it